Merhaba! Bu yazıda duşlarımızda tereddüt etmeden büyük bir keyifle kullandığımız ürünlerin bilmediğimiz zararlarından ve bu ürünlere alternatif olarak ne gibi doğa dostu duş malzemeleri olduğundan bahsedeceğim. Bu yazıdan önce ağız bakımında kullandığımız ürünlerle ilgili “Atıksız ve Doğal Ağız Bakımı” yazısını da paylaşmıştım. Orada da kullandığımız diş macunlarının, diş fırçalarının ve diş iplerinin aslında çevre için ne kadar zararlı olduğundan ve bunlara alternatif çevre dostu neler kullanabileceğimizden bahsetmiştim. Bugün de aynısını duşta kullandığımız ürünler ile ilgili yapacağım ve doğa dostu duş malzemeleri hakkında bildiklerimi elimden geldiğinde sizinle paylaşacağım.

Günlük hayatımızda yıllardır kullandığımız birçok ürün ne yazık ki bize ve çevreye yoğun bir şekilde zarar veriyor. Duş alırken neler kullandığınızı şöyle bir aklınızdan geçirin. Duş alırken insanların ortak olarak en çok kullandığı şeyler neler? Şampuan, saç kremi, vücut losyonu, lif, duştan sonra kullanılan vücut nemlendiricileri, rolon, kulak pamuğu, tarak gibi temel şeyler. Öyle değil mi? Şimdi bunların bir üstünde geçelim ve çevreye ne şekilde zarar verdiklerini anlatalım.

Şampuanlarda bulunan zararlı maddeler

Şampuanların, saç kremlerinin, vücut losyonlarının içeriklerini hiç okudunuz mu? Ortalama bir şampuanın içeriğinde 50’den fazla kimyasal bulunur. Bugün bir kozmetik mağazada veya marketlerden aldığınız şampuanların, saç kremlerinin, vücut losyonlarının neredeyse tamamı çevreye ve insana zararlı maddeler içerir. SLS olarak bilinen sodium lauryl sulfate, SLES yani sodium laureth sulfate, sodium xylene sulfonate, cocomide MEA, sodium benzoate, E211, paraben, renklendirici, yoğun parfüm (fragrance olarak da geçer) ve benim burada sayamadığım bir sürü madde şampuan, saç kremi, vücut losyonu da dahil birçok kozmetik ürünün içinde yer alan zararlı kimyasallardan bazılarıdır. Hatta öyle ki bu maddeler tamamen doğal olduğu veya doğal içerik barındırdığı söylenen ürünlerin içinde dahi vardır. Az miktarda bulunsalar dahi çocukluğumuzdan beri seneler boyu devamlı olarak kullandığımız için bize zarar verir.

Zararlı kimyasalların etkileri yalnızca insanlar üzerindeki zararlarla sınırlı değildir. Bu maddeler giderlerden atık sulara, atık sulardan denizlere ve okyanuslara ulaşır. Ve buradaki canlı yaşamını tehdit eder. Benim kullandığım üründen ne olacak ki demeyin. Bir günde milyarlarca insanın şampuanı, saç kremi, sabunu, birçok kozmetik ve temizlik malzemesi sulara karışıyor. Sizin gibi milyarlarca insan seçimlerini değiştirdiğinde nasıl bir fark yaratabileceğini hayal edebiliyor musunuz?

Devamlı atık kaynakları

Bu ürünlerin bir diğer zararı da atık oluşturmalarıdır. Bir şampuan ya da saç kremi aldığınızda onun plastik kutusunu da satın almış olursunuz. Her ürün bittiğinde yeniden alırsınız ve bu böyle devam eder. Ve bu plastiklerin çok ama çok küçük bir kısmı geri dönüştürülebilir. Büyük kısmı ise atık olarak doğada kalır.

Aynı şekilde lif, kulak pamuğu, tarak gibi ürünler eğer özellikle doğal malzemeler kullanmayı seçmediyseniz çoğunlukla plastiktir. Doğada kaybolmazlar, geri dönüştürülmezler ve dünyada yüzyıllarca yıl kalmaya devam ederler. Hepiniz hayvanların plastikler yüzünden başına gelenlerin gösterildiği görüntüleri görmüşsünüzdür. Gerçekten denizlerdeki, okyanuslardaki plastik kirliliği hat safhadadır. Şimdi duşlarda kullandığımız çevre dostu olmayan ürünler yerine doğa dostu hangi ürünleri kullanabileceğimize göz atalım.

Şampuanlara alternatif ne kullanılabilir?

doğa dostu duş malzemeleri doğal sabun

Şampuanların içinde zararlı kimyasallar olduğun öğrendiğimden beri şampuana alternatif birçok yöntem denedim. Bir ara şampuan kullanımını reddeden no poo akımı çıkmıştı. No poo şampuan yerine karbonat ve suyun kullanıldığı basit bir alternatif uygulamaydı. Bundan son derece memnun kalanlar olsa da o zamanlar belime kadar uzanan saçlarımda bu yöntemin başarılı olduğunu söyleyemem. Bu yöntem işe yaramayınca bir süre internetteki tariflere bakarak hazırladığım şampuanları denedim. Ama onlar da umduğum gibi olmadı. Saçımı çok ağırlaştırdılar ve aşırı yağlı bir görünüme sebep oldular. En nihayetinde ben de doğal sabunlar kullanmaya başladım.

Kullandığım doğal sabunlar saçlarımı normal sabunlar kadar katılaştırmıyor. Tabii yumuşacık yapmıyorlar ama aşırı bir katılaşma sorunu da yaşamıyorum. Bugüne kadar Atölye Delice‘nin ve Otama Balsam‘ın el yapımı sabunlarını deneme fırsatım oldu. Her ikisinin sabunlarından da çok memnun kaldım.

Saç kremi yerine elma sirkesi

Kulağa çok saçma geliyor öyle değil mi? Hatta insan ilk okuyuşta sanki saçlarına sirke sürerse saç dipleri kuruyup dökülecekmiş gibi hissediyor ama hiç de öyle değil. Yarı yarıya elma sirkesi ve suyu karıştırarak müthiş bir saç kremi elde edebilirsiniz. Birçok insan bunun nasıl olabildiğine hayret etse de elma sirkesi saçı yumuşacık yapıyor. Üstelik kullandıktan sonra koku da kalmıyor. Sirke asidik özelliği nedeniyle kullanmadan önce suyla karıştırmayı unutmayın.

Naylon lif yerine kabak lif

doğa dostu duş malzemeleri kabak lif

Doğa dostu duş malzemeleri arasında en önemlilerden biri de liflerdir. Piyasada satılan plastik lifler yerine kabak lifi gibi doğal malzemeleri kullanabilirsiniz. Bu bildiğiniz kurumuş kabağın ta kendisi. Tamamen doğal ve ömrü bitince doğada kayboluyor. Kabak lifini büyük bir bütün olarak aktarlardan temin edebilirsiniz. Kullanımı da son derece keyifli. Biraz sert olduğu için vücudunuza uygularken masaj yapmakla kaşımak arası bir yerlerde hissettiriyor. Kabak lifini kullanmadan önce sıcak suyla iyice bir ıslatırsanız biraz şişiyor ve yumuşuyor.

Doğal peeling ürünleri

Peeling için kullanılan birçok ürün içeriğinde minik plastik parçacıklar barındırıyor. Bu plastik parçacıklar doğada kaybolmuyor ve daha kötüsü denizlerde yaşayan canlıların midelerine kadar ilerliyor. Bu tarz mikro plastikler içeren peeling ürünlerine yerine doğal malzemelerle peeling yapabilirsiniz. Ben her zaman peeling yapmıyorum (ve açıkçası peelingden çok anladığım da söylenemez) ama evde filtre kahve yaptığımızda kahve telvesini peeling olarak kullanıyorum. Cildim hem yumuşacık oluyor hem de çok güzel kokuyor.

Plastiksiz kulak pamuğu

doğa dostu duş malzemeleri

Bildiğiniz gibi senelerdir kullandığımız kulak pamukları plastik gövdeye sahipler. O plastiklerin hiçbiri dönüştürülmüyor çünkü hepsi banyo/tuvalet çöpüyle birlikte çöpe gidiyor. Kulak pamuğu kullanmanın iyi olup olmadığı oldukça tartışmalı bir konu ama yine de kullanmayı tercih ediyorsanız en azından plastik gövdelileri değil bambu saplı kulak pamuklarını tercih edebilirsiniz.

Bu kulak pamukları ekonomik açıdan çok makul gelmeyebilir. Onun yerine çok kullanımlık olan silikon başlıklı kulak pamuklarından da edinebilirsiniz. Ben de en kısa zamanda o kulak pamuğundan bir tane edineceğim. Şayet o kullanışlıysa o zaman hiç bu tarz ürünleri kullanmaya gerek kalmaz.

Duş sonrası nemlendirici ve krem deodorant

doğa dostu duş malzemeleri

Duştan sonra ben çok fazla bakım ürünü kullanmıyorum. Hatta krem deodorant ve nemlendirici dışında hiçbir şey kullanmıyorum o yüzden insanlar ne kullanıyor pek bilmiyorum ama sanırım genelde nemlendiriciler kullanılıyor. Ne yazık ki tüm o nemlendiricilerin ve benzer kozmetik ürünlerin içinde de hep sahalarda görmek istemediğimiz bileşenler var. Ben bu yüzden 2017 yılından beri sadece doğal içerikli el yapımı şeyler kullanıyorum.

Duştan sonra düzenli olarak kullandığım tek şey deodorant. Bugüne kadar kullandığım krem deodorantlar arasında en çok canım arkadaşım Seden’in elleriyle yaptığı defneli krem deodorantı sevdim. Yaptığı doğal ürünleri merak ederseniz Shifasana instagram sayfasına göz atabilirsiniz.

Yine duştan sonra alışkanlığım olmasa da aklıma geldikçe Otama Balsam‘ın nemlendirici bakım yağını kullanıyorum. Hem cildimi yumuşacık yapıyor hem de çok güzel kokuyor ve yağlı bir his bırakmıyor; cildim hemen emiyor. Bu arada Otama Balsam’ın lavantalı krem deodorantı da ikinci favorim.

Ahşap tarak

doğa dostu duş malzemeleri

Tarak en çok kullandığımız eşyalardan bir tanesi. Ve biliyorsunuz tarakların neredeyse hepsi plastik. Plastik taraklar almak yerine böyle tahta tarakları kullanmakta fayda var. Bu tahta taraklar hem çok uzun ömürlü hem de çok kullanışlı. Saçı biraz elektriklendiriyorlar ama şöyle hafifçe bir bakım yağı sürerek taradığınızda herhangi bir sorun yaşamıyorsunuz.

Su tasarrufu

Doğa dostu duş malzemeleri arasında yer almayan ama kuşkusuz duşta en önemli şeylerden biri de harcanan su miktarı. Bir evde duş alınırken harcanan su miktarı; sifonda ve çamaşır makinesinde harcanan su miktarından sonra en çok su harcanan üçüncü kalem. Ortalama bir insan 8 dakika süren bir duşta yaklaşık 65 litre su harcıyor. Küvet doldurularak alınan duşlarda ise en az 80 litre su harcandığı biliniyor. Duşta harcanan su miktarını kontrol etmenin en kolay yolu ise eski usul kova ve maşrapa ile duş almak. Bunu yapamıyorsanız şampuanlanırken ve sabunlanırken suyu kapatıp kalan zamanlarda da mümkün olduğunca hızlı hareket ederek duş alabilirsiniz.

Su tasarrufundan konu açılmışken, evlerimizde kullandığımız suların bireysel su tüketimimizin çok ama çok küçük bir kısmını oluşturduğunu hemen hatırlatayım. Asıl su tüketimini günlük seçimlerimizde, kıyafet ve ulaşım tercihlerimizde, yiyeceklerimizde yaparız. Vegan olarak su tüketiminizi minimuma indirebilirsiniz. Su tüketiminin vegan olmakla ne alakası var diyenler “Hayvancılığın çevreye zararları ve iklim üzerindeki etkileri” yazısını okuyabilirler.


Çevreye zarar veren malzemeleri çevre dostu olanlarla değiştirerek sürdürülebilir bir yaşam oluşturabiliriz. “Ben neyi değiştirebilirim ki?” diye düşündüğünüz her zaman kendinize bu yazıyı okuyan yüzlerce insandan biri olduğunuzu hatırlatın. Herkes harekete değiştiremeyeceğimiz hiçbir şey yok!

Unutmayın, çevreyi kirleten ve büyük yıkımlara sebep olan şey bir kerede yaptığımız büyük şeyler değildir; yıllar boyu süregelen, sorgulanmamış günlük alışkanlıklarımızdır. Günlük yaşantımızı değiştirerek dünyayı kurtarabiliriz. Merak ettiklerinizi yorumlara yazabilirsiniz. Daha sürdürülebilir bir dünyada görüşmek üzere!

Çevreyi korumak ve daha doğa dostu bir yaşam için neler yapabileceğinizi öğrenmek için “Doğa Dostu Yaşamkategorisini inceleyebilirsiniz.

Instagram hesabımı takip etmek için görsele tıkla!